Isfahan University of Art .:. آثار هنری و پژوهشی دانشجويان دانشگاه هنر اصفهان- پرديس .:.

شکل گيری دانشکده مرمت دانشگاه هنر اصفهان

از دانشگاه فارابی تا ...

مرمت و حفاظت از آثار تاريخي و فرهنگي اين مرزو بوم، گرچه حكايتي ديرينه دارد و ميتوان گفت كه از ديرباز مرمت، بازسازي و يا باز پيرايي و تغيير كاربري بناها در ايران انجام ميگرفته است، ليكن مرمت و حفاظت به مفهوم امروزي و در شكل پذيرفته شده بين المللي آن، همزمان با ورود باستان شناسان خارجي در ايران آغاز شد. با ورود هيئت ايتالياي "ايزمئو" به ايران، آموزش هنرمندان و كارگران بصورت تجربي شروع شد؛ كه بعدها گروهي از همين عده به ايتاليا رفته و حفاظت و مرمت را بطور آكادميك دنبال نمودند. پس از تأسيس آزمايشگاه مرمت در مركز باستان شناسي ايران، مجدداْ گروهي ديگر براي آموزش اين دانش به خارج فرستاده شدند.

گام اول برای راه اندازی رشته دانشگاهی مرمت آثار و بنا در سال 1354 برداشته شد و در "دانشگاه فارابي" رشته اي با عنوان "مرمت اشياء و بناهاي تاريخي" در مقطع كارشناسي ارشد ايجاد شد. محل دانشكده "پرديس" اين دانشگاه در اصفهان قرار گرفت و از ميان كارشناسان رشته هاي معماري و باستانشناسي و همچنين رشته هاي هنري، 15 دانشجو پذيرفت كه در سال اول كليه دروس مشترك بوده و در سال دوم در دو گرايش مرمت آثار هنري و مرمت معماري با ارائه پايان نامه تحصيلي فارغ التحصيل مي شدند.

اين دانشگاه، پيش از انقلاب اسلامي دو دوره دانشجو پذيرفت و مجموعاً حدود چهل نفر در اين دانشگاه آموزش ديده و عده اي از آنها نيز فارغ التحصيل شدند. توحیدخانه- عکس از: محمدعلی میرزایی- مهدی فهار پس از آن نيز در سال 1363 "دانشكده پرديس" به مجتمع دانشگاهي هنر پيوست و در مقطع كارشناسي "مرمت آثار تاريخي" دانشجو پذيرفت. مجدداً در سال 1369 دو رشته "مرمت اشياء فرهنگي" و "مرمت ابنيه" در مقطع كارشناسي ارشد در اين دانشكده تأسیس گرديد و مجتمع دانشگاهي هنر نيز به نوبه خود به "دانشگاه هنر" تبديل و سرانجام در سال 1379، "دانشكده پرديس" از دانشگاه هنر تهران منتزع و مستقل شد و به "دانشگاه هنر اصفهان" تغيير نام يافت. "دانشكده پرديس" هم جاي خود را به "دانشكده مرمت" سپرد.

خانه های داويد و سوکياس (محل دانشکده مرمت)
"خانه داوید" در محله قدیمی تبریزیها (واقع در جلفای اصفهان)، انتهای کوچه "سنگتراشها" قرار دارد. محله "تبریزیها"، محله ایست که در زمان "شاه عباس دوم" در مجاورت "جلفا" برای اسکان ارامنه ساکن در شهر اصفهان ایجاد گردید. "داوید" نام مالک سابق این خانه بود، که از ارامنه ثروتمند محله بشمار میآمد. تاریخ احداث این بنا، به دهه های پایانی سده یازدهم هجری باز میگردد. این خانه در سال 1355 توسط دفتر مخصوص فرح دیبا (ملکه پیشین ایران) خریداری، و به "دانشگاه فارابی" واگذار شد.

"خانه سوکیاسیان" بنایی ست در مجاورت "خانه داوید" و تاریخ احداث آن، به دوره "شاه عباس دوم صفوی" باز میگردد. این خانه نیز پیش از انقلاب اسلامی، توسط "دفتر مخصوص فرح دیبا" از مالکین آن خریداری، و برای بهره برداریهای فرهنگی، در اختیار "دانشگاه فارابی پردیس اصفهان" قرار گرفت.

توحيدخانه (محل دانشکده های معماری، نقاشی، فرش و صنایع دستی)
"توحیدخانه" یکی از بناهای سیاسی-مذهبی دوره صفویه در اصفهان بوده که به دلیل اتصال به دولتخانه آن عهد، از اهمیت خاصی برخوردار بوده و روزگار پر ماجرایی را پشت سر نهاده است. "توحیدخانه" در ضلع غربی میدان نقش جهان، توحیدخانه- عکس از: محمدعلی میرزایی- مهدی فهار متصل به کاخ عالیقاپو، با وسعتی حدود هزار متر مربع در زمینی مستطیل شکل که از عرض، متصل به بدنه بازار است، ساخته شده است. طوری که از نوشته سیاحان و مورخین برمی آید، "توحیدخانه" در عهد "شاه عباس اول" محل تجمع صوفیان بوده است و آنها شبهای جمعه در این محل، گرد آمده و به جان شاه دعا میکرده اند ... گاهی خود شاه نیز در این اجتماعات شرکت میکرده است.

"توحیدخانه" تا سال 1356 زندان شهربانی بوده و از محوطه زیر گنبدخانه، برای استقرار افراد پلیس و تقسیم بندیها استفاده میشده است. توحیدخانه- عکس از: محمدعلی میرزایی- مهدی فهار زندان دارای چهار بند، در چهار جهت اصلی بوده که با توجه به فرم گنبدخانه و دخل و تصرفهایی، از ورودیهای گنبدخانه جهت ورود به بندهای زندان استفاده میشده است. در همان سال، بنای توحیدخانه در اختیار وزارت فرهنگ وقت قرار گرفت و با انجام تعمیراتی در سال 1363 در اختیار دانشگاه هنر گذاشته شد. طرح بازسازی مجموعه اتاقها و رواقهای پیرامون توحیدخانه، بر اساس شواهد تاریخی و یافته های باستانشناسی، توسط "دفتر فنی اصفهان" تهیه و عملیات اجرایی آن از سال 57 آغاز شد؛ که آخرین قسمتهای آن، یعنی بخشی از ضلع شمالی و رواق ضلع غربی و نماسازیهای بیرونی، در پایان سال 1376 اجرا و به اتمام رسید.

_______________________________________
در تهیه نوشتار بالا، خانم "مجیدی" (مدرس دانشگاه هنر اصفهان) بسیار یاریم نمودند. همینگونه لازم میدانم، سپاس و امتنان خود را از خانم "مری ایوازبالیان" (سرپرست کتابخانه دانشکده مرمت) که منابعی ارزشمند از گزارش های مرمت بناهای توحیدخانه و داوید و سوکیاس، در اختیارم گذاردند، ابراز دارم.

________________________________________________________________________________________________________

سايت شخصی ياغش